In het nieuws verschijnen regelmatig berichten over jongeren in de bijstand. Zo werd onlangs opnieuw duidelijk dat jongeren die in de bijstand terechtkomen vaak te maken hebben met een combinatie van problemen waardoor werk vinden of houden moeilijk wordt.
Dat gaat bijvoorbeeld om schulden, mentale druk, schooluitval of een instabiele thuissituatie. Gemeenten zien dat jongeren die instromen in de bijstand steeds vaker met meerdere problemen tegelijk te maken hebben. Het gevolg: begeleidingstrajecten worden intensiever en duren langer.
En achter die cijfers zitten echte verhalen.
De stap naar werk is niet voor iedereen vanzelfsprekend
In Nederland is de arbeidsmarkt krap. Werkgevers zoeken mensen. Tegelijk zien we dat een groep jongeren moeite heeft om duurzaam werk te vinden. Dat betekent niet dat jongeren niet willen werken. Het betekent vaak dat de stap van school naar werk complexer is dan we soms denken.
Een jongere kan bijvoorbeeld:
- een diploma hebben maar geen passende baan vinden
- een baan beginnen maar deze niet volhouden door persoonlijke omstandigheden
- moeite hebben om hulp te vinden of te vragen
- te maken hebben met stress, schulden of mentale druk
Wanneer meerdere van dit soort factoren samenkomen, wordt de afstand tot werk groter.
Het systeem sluit niet altijd goed aan
Professionals in gemeenten, onderwijs en arbeidsmarktorganisaties herkennen dit beeld.
De ondersteuning die jongeren nodig hebben raakt vaak meerdere domeinen tegelijk: onderwijs, werk, zorg, schulden en wonen. Maar de systemen waarin organisaties werken zijn daar niet altijd op ingericht.
Regels, verschillende loketten en gescheiden verantwoordelijkheden maken het voor jongeren soms moeilijk om de juiste hulp te vinden. De uitdaging is dus niet alleen om jongeren naar werk te begeleiden, maar om een systeem te bouwen dat beter aansluit bij hun werkelijkheid. Juist daarom pleiten gemeenten en uitvoeringsorganisaties al langer voor meer ruimte om jongeren integraal te ondersteunen.
Er gebeurt al veel in Nederland
Het goede nieuws is dat er in Nederland op veel plekken al wordt gewerkt aan betere ondersteuning voor jongeren. In regio’s ontstaan nieuwe samenwerkingen tussen:
- onderwijs
- gemeenten
- werkgevers
- jongerenwerk
- zorgorganisaties
Daar worden nieuwe aanpakken ontwikkeld om jongeren eerder te bereiken, beter te begeleiden en te helpen om werk ook daadwerkelijk vol te houden. Dat vraagt samenwerking, ruimte voor professionals en de bereidheid om te leren van wat werkt.
Leren van wat werkt
Dat is precies waar Leave No Youngster Behind zich op richt.
Binnen het programma werken regio’s als living labs: plekken waar nieuwe aanpakken worden ontwikkeld, getest en verder verbeterd. Regio’s delen hun ervaringen met elkaar. Onderzoekers kijken mee om inzicht te krijgen in wat werkt. Fondsen helpen om ruimte te creëren voor experimenten. Zo ontstaat stap voor stap een beter beeld van wat jongeren echt helpt.